Flamingo’s spotten en afzien tussen de ruïnes van Tharros

Beste vrienden, 

Op het moment van schrijven zitten we op ons balkonnetje op de vierde piano in een fris briesje. Vanuit verschillende kanten klinkt er geklepel uit diverse kerktorens ter markering van de R.K. avondmis. We hebben net een flesje Ichnusa bier (non filtrata) ontkroonkurkt ter lediging van de ergste dorst van vandaag. Na het beieren horen we de vogels weer zingen, honden blaffen in de verte, en er is gepraat op straat. We gloeien na van een dag vol avontuur. Vanmorgen gingen we op pad om de flamingo’s op te zoeken, die hier schijnen te zitten. Vlakbij Oristano ligt Santa Giusta aan de rand van een uitgebreid lagunegebied. En jawel hoor, we zien deze statige roze waadpotigen in groten getale door het water waden,terwijl ze vissen naar de kleine roze schaaldierjes (Artemisia salina) die zorgen voor hun mooie roze verenpracht.

De ergste hitte rond twaalf uur vermijden we door in het airconditioned archeologisch museum van Cabras de rijke collectie artefacten te bekijken, die hier in de buurt zijn opgegraven. Dit vruchtbare gebied is bewoond sinds het vijfde millenium voor Christus en overal zit hier aardewerk en beelden in de grond, en pijlpunten van obsidiaan of brons, al naar gelang de bewoners in de steentijd of de bronstijd leefden. 

Het meest intrigerende zijn restanten van zandstenen beelden uit de late Nuraghi cultuur die ze hier hebben gevonden (we schrijven overigens nog steeds 1000 voor Christus). 

In de 1e eeuw voor Christus verging bij het eiland Mal I Ventre hier in de buurt een Romeins vrachtschip. Het had een flinke lading broodjes lood aan boord (à 30 kilo). Hier maakten de Romeinen loden pijpen voor de waterleiding. 

De Romeinen hadden reeds door dat hygiène belangrijk was voor de gezondheid, want ze bouwden uitgebreide rioolsystemen overal waar ze zich settelden. Maar loodvergiftiging als gevolg van het luxe stromende water uit de aquaducten, dat besef hadden ze helaas niet. Aan de hand van de identificatie op de loden broodjes is nauwkeurig te traceren waar ze geproduceerd werden: het spul kwam veelal uit Spanje.

Met de kaartjes voor het museum mogen we ook de archeologische opgravingen van het nabijgelegen Tharros bezoeken. De Noraghi hebben hier gewoond, maar ook de Phoeniciërs, een handelsvolk van oorsprong uit het tegenwoordige Libanon. De Phoeniciërs streken overal in de Mediterranée neer om koloniën te stichten, zoals hier in Tharros. De bekendste Phoenische stad is Carthago, dat op het Noord-Afrikaanse vasteland lag. Maar op een gegeven moment kregen ze het erg aan de stok met de Romeinen, toen een natie in opkomst. De Carthager Hannibal legde de Romeinen nog het vuur aan de schenen door met olifanten de Alpen over te trekken en naar Rome op te trekken. De Romeinse senator Cato de oudere bleef er maar op hameren: ‘Ceterum censeo Cathaginem esse delendam’ (overigens ben ik van mening dat Carthago verwoest moet worden). Dat geschiedde uiteindelijk in 149 voor Chr. Maar toen was Tharros al lang Romeins, Sardinië werd in 239 B.C. veroverd door de Romeinen.

Onderweg naar Tharros komen we nog langs de San Giovanni di Sinis, een vroeg-Christelijk kerkje uit de zesde eeuw. Hebben we niet in ons vaderlandje. Wel een heleboel Kuypers kerken uit de negentiende eeuw.

De opgravingen van Tharros betreffen dus voornamelijk Romeinse baden, tempels, rioleringen en huizen. met gebruikmaking van Punische bouwmaterialen (de Romeinen noemden de Phoeniciërs: Puniërs). Hier en daar hebben de Byzantijnen er later nog wat kerken en kloosters bovenop gebouwd, maar daar is weinig van over. Tussen het puin der eeuwen loopt de temperatuur met gemak op tot bijna veertig graden. De Romeinen hadden poreuze terracotta potten waar het water door gedeeltelijke verdamping redelijk koel bleef.

Wij kopen onze flesjes ijskoud water uit het café naast de biglieterria voor omgerekend een koperen denarius per persoon. En als bonus mogen we van onszelf nog even op het strand zitten, waar alvast een lekker fris briesje waait.